Psy cenione są głównie za sprawą ich inteligencji. Przeprowadzone badania wykazały, że inteligencja psów naprawdę jest na dość wysokim poziomie. To, w jakim stopniu inteligencja ta się przejawia, w dużej mierze zależy od rasy psa. Na przykład Order Collie potrafi doskonale uczyć się komend, podczas gdy psy innych ras niekoniecznie muszą wykazywać się taką zdolnością, a mogą okazywać swoją inteligencję przez spryt w podkradaniu jedzenia lub ucieczki w odpowiednim momencie. Psy, dzięki temu że łatwo potrafią się przystosowywać, mogą wykonywać różnorodne prace w gospodarstwie człowieka. Na całym świecie wykorzystywane są w przeróżnych rolach, są doskonałymi ratownikami, pomagają policji węsząc i tropiąc przestępców, chronią ludzi i ich dobytki, pilnują stad, przewodzą niewidomym i biorą udział w polowaniu. Możliwość wykonywania tych zajęć również świadczy o ich inteligencji. Niektóre psy przechodzą też specjalne szkolenia, tak żeby potrafiły rozpoznać i uniknąć niebezpieczeństwa. Ciężko jest zdefiniować inteligencję, nie tylko psów ale i człowieka, dlatego nie do końca wiadomo co mamy na myśli mówiąc o psie, że jest inteligentny. Jedni mówią o inteligencji, jako o zdolności szybkiego przyswajania wiedzy, inni o łatwości w rozwiązywaniu problemów. Psia inteligencja jednak różni się trochę od tej ludzkiej.